मराठी स्तोत्रे — महत्त्व आणि फायदे
स्तोत्र म्हणजे देवाची किंवा संताची स्तुती करणारी रचना. मराठी भाषेत अनेक थोर संतांनी स्तोत्रे रचली आहेत. नित्य स्तोत्र पठणाने मन शांत होते, एकाग्रता वाढते आणि आध्यात्मिक उन्नती होते. श्री स्वामी समर्थ स्तोत्र, गजानन विजय स्तोत्र, दत्त स्तोत्र, गणेश स्तोत्र आणि विठ्ठल स्तोत्र हे महाराष्ट्रात सर्वाधिक वाचले जाणारे स्तोत्रे आहेत.
आरती म्हणजे देवाला दिव्याने ओवाळणे आणि त्याचवेळी गाण्याद्वारे त्याची स्तुती करणे. सुखकर्ता दुखहर्ता (गणेश आरती), घालीन लोटांगण (विठ्ठल आरती), जय जय स्वामी समर्थ (स्वामी आरती) या महाराष्ट्रात दररोज म्हटल्या जाणाऱ्या आरत्या आहेत.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
स्वामी समर्थ स्तोत्र किती वेळा म्हणावे?
रोज सकाळी एकदा म्हणणे उत्तम. विशेष कारणासाठी ३, ७, किंवा ११ वेळा म्हणण्याची परंपरा आहे. गुरुवारी विशेष फलदायी मानले जाते.
गजानन विजय स्तोत्र कोणी रचले?
गजानन विजय स्तोत्र दासगणू महाराज यांनी रचले. यात गजानन महाराजांच्या जीवनाचे व चमत्कारांचे वर्णन आहे.
दत्त स्तोत्र (त्रिपदी) म्हणजे काय?
दत्त त्रिपदी म्हणजे दत्तात्रेयांची तीन नावांनी स्तुती — श्रीपाद श्रीवल्लभ, नृसिंह सरस्वती आणि दिगंबर. हे दत्त संप्रदायात अत्यंत महत्त्वाचे स्तोत्र आहे.
घालीन लोटांगण आरती कोणाची?
घालीन लोटांगण ही श्री विठ्ठलाची आरती आहे. पंढरपुरात विठ्ठल मंदिरात प्रत्येक काकड आरतीनंतर ही आरती म्हटली जाते.
सुखकर्ता दुखहर्ता आरती कोणी लिहिली?
सुखकर्ता दुखहर्ता ही गणेश आरती संत एकनाथ महाराजांनी लिहिली असे मानले जाते. महाराष्ट्रात ही सर्वाधिक प्रसिद्ध आरती आहे.